Thursday, April 27, 2017

Ngày 27-4-2017 Suy Niệm Trong Ngày

Chuyện ngắn - Thật lòng

THẬT LÒNG

Có những sự thật lòng phải đi kèm điều kiện, như vậy người ta gọi là nịnh bợ.

***
Trong buổi uống cà phê thường lệ vào buổi sáng, vụ trưởng Crôm vô tình nói rằng ông ta và vợ có vé đi xem hát tối nay, nhưng không biết gửi con lại cho ai bây giờ.

- Anh đừng lo - Vụ phó Lai-ôx nói - Tôi và vợ tôi đằng nào cũng không có chương trình vào tối nay. Thậm chí còn nghĩ mãi xem có việc để làm cho đỡ buồn không. Như vậy, chúng tôi sẽ trông con cho anh chị.

- Nhưng như vậy sợ làm phiền anh chị quá.

- Trời ơi, anh cứ nói thế. Như thế càng thêm vui. Chúng tôi phải biết ơn anh chị mới phải. Hơn nữa, thú thật với anh, đó là vì tình yêu của tôi đối với anh, yêu như một người anh, một người đồng nghiệp...

Ngày thứ sáu, vụ trưởng Crôm lại than phiền rằng ông ta định đi thành phố Đi-e-rơ thăm mẹ vợ, nhưng xe ô tô lại bị hỏng máy, chẳng hiểu hóc cái gì ở cầu sau...

- Anh đừng lo - Lai-ôx nói một cách sốt sắng - Tôi và vợ tôi cũng định đi Đi-e-rơ vào ngày thứ bảy tới, để xem triển lãm về hàng dệt. Tiện thể chúng tôi sẽ chở anh chị đi.

- Tôi biết cảm ơn anh thế nào bây giờ - Vụ trưởng nói với một vẻ thân mật - Nhưng xin anh nói thật cho tôi biết, tại sao anh tốt bụng đối với tôi như vậy?

- Có gì đâu. Như tôi đã nói với anh lần trước - Lai-ôx để bàn tay lên chỗ trái tim - Tôi rất yêu mến anh. Không phải như cấp dưới đối với cấp trên mà như con người đối với con người.

Sau chuyến đi Đi-e-rơ được ít lâu, một lần trong nhà ăn, vụ trưởng Crôm lại than phiền rằng ông ta một mình thật không biết làm cách nào để có thể chăm sóc được mảnh vườn ở ngoài biệt thự.

- Anh thật lạ lùng, thật là con người kín đáo - Lai-ôx phê phán một cách thẳng thừng. Tại sao cho tới nay tôi không hề thấy anh nói gì về cái biệt thự với mảnh vườn của anh cả. Tôi và các con tôi chỉ biết cảm ơn anh nếu như anh cho phép chúng tôi được lao động ngoài trời để hít thở không khí trong sạch. Chứ không suốt ngày ngồi trong văn phòng mãi, cái lưng nó đã sắp sửa thành dấu hỏi rồi. Thế mà không thấy anh nói gì cả.

- Xin cảm ơn anh lắm lắm, anh Lai-ôx thân mến. Điều này đối với tôi sẽ là một sự giúp đỡ vĩ đại đấy. Tôi biết trả ơn anh bằng gì bây giờ?

- Ồ, thủ trưởng cứ nói ơn với huệ gì thế? Chính tôi và gia đình tôi phải cảm ơn thủ trưởng mới phải.

Nhưng đến một tháng sau, vụ trưởng Crôm được thuyên chuyển đi cơ quan khác. Một hôm, ông ta trở lại cơ quan cũ để lấy giấy tờ gì đó. Tình cờ, Crôm gặp lại Lai-ôx, người vụ phó của mình ngoài hành lang.

- Hay quá! Trời run rủi cho mình gặp lại cậu - Crôm mừng rỡ nói - Tôi định đến hỏi mượn chiếc khoan tay chạy bằng điện một ngày chủ nhật được không?

- Khoan điện à? - Lai-ôx ngập ngừng hỏi lại - Anh hiểu cho. Cái thứ dụng cụ đắt tiền đó, thật khó mà bạ ai cũng cho mượn.

Những chuyện ngụ ngôn hay

MÈO VÀ CHUỘT GIÀ

Có lần vì một con Mèo luôn để mắt rình, nên Chuột hầu như chẳng dám thò ra khỏi hang một cọng ria vì sợ bị Mèo bắt được ăn tươi nuốt sống nó. Con Mèo đấy dường như có mặt ở khắp mọi nơi, luôn sẵn sàng móng vuốt để vồ mồi ngay lập tức. Vì lũ Chuột cứ nép mình sát trong hang, Mèo thấy rằng nó phải dùng mẹo mới bắt được chuột. Một hôm, nó leo lên một cái kệ và treo mình vào đấy, đầu chúi xuống đất, như thể đã chết, một sợi dây thừng cột vào chân treo lủng lẳng lên kệ.

Khi lũ Chuột lén nhìn ra và thấy Mèo bị treo như thế, chúng nghĩ rằng Mèo đã bị chủ phạt treo vì đã làm điều sai trái gì đấy. Ban đầu hết sức rụt rè, chúng thò đầu ra và cẩn thận đánh hơi tất cả khu vực xung quanh. Nhưng chẳng có gì động tịnh, thế là cả một đoàn quân chuột hớn hở chui ra để ăn mừng Mèo đã chết.

Ngay khi đó, Mèo buông chân khỏi thừng, và trước khi lũ Chuột hết bàng hoàng vì quá ngạc nhiên, nó đã kết liễu cuộc đời của bốn năm chú chuột.

Bây giờ Chuột nằm nhà giới nghiêm nghiêm ngặt hơn bao giờ hết. Nhưng Mèo, vẫn thèm ăn thịt Chuột, còn lắm mưu nhiều kế khác. Nó lăn mình nó vào bột cho đến khi nhìn nó y như một cục bột, nó nằm trong thùng bột chỉ mở một mắt ra canh Chuột.

Hoàn toàn an tâm vì chẳng còn thấy Mèo đâu, lũ Chuột chẳng mấy chốc lại thò đầu ra. Chỉ một tí nữa thôi tưởng chừng như mèo đã vớ được một con Chuột con bụ bẫm thì bỗng Chuột Già, đã từng bị Mèo vồ hụt và thoát bẫy nhiều lần, thậm chí đã mất đứt cái đuôi vào một trong những lần ấy, đứng ở một nơi khá xa tại một cái lỗ chân tường của hang nó sống.

Cẩn thận đấy!" nó la lên. "Đó có thể là một đống bột ngon, nhưng trông nó lại rất giống con Mèo. Dù nó là gì chăng nữa, thì cứ tránh xa cho an toàn là khôn ngoan nhất."

Lời bàn: Người khôn không để mắc lừa đến lần thứ hai.

Tri Kiến Giác Ngộ - Minh Triết Trong Đời Sống

Trận Đấu Trà 

Một thiền trà sư trong xã hội cổ xưa Nhật Bản một lần tình cờ khinh thường một người chiến sĩ. Ông vội vã xin lỗi, nhưng thay vì gây gỗ thì người chiến sĩ yêu cầu vị thiền sư sắp đặt một buổi đọ kiếm tay đôi. Vị thiền sư trà không có kinh nghiệm về đấu kiếm, ông đã xin ý kiến người bạn là một thiền Sư người có sự tinh xảo về kiếm thuật. Trong lúc được người bạn tiếp đãi, vị Thiền Sư kiếm sĩ không thể giúp đỡ nhưng đã nhận xét là như thế nào mà vị thiền trà sư thực hiện kỷ xảo với sự tập trung hoàn hảo và yên tĩnh.

"Ngày mai," vị Thiền Sư kiếm sĩ nói, "khi bạn đấu với người chiến sĩ, hãy giữ vũ khí trên đầu bạn, như là sẵn sàng để tấn công, và nhìn ông ta với sự tập trung và yên tĩnh giống như khi bạn thực hiện thiền trà."

Ngày hôm sau, tại thời điểm và địa điểm cho cuộc đấu, vị thiền trà sư đã làm theo lời khuyên. Người chiến sĩ, đã sẵn sàng để tấn công, nhìn chăm chăm rất lâu vào gương mặt tập trung hoàn toàn nhưng điềm tỉnh của vị thiền sư trà. Cuối cùng, người chiến sĩ hạ cây kiếm của mình xuống, tạ lỗi cho tính cao mạn của mình, và rời khỏi không gây chiến nữa.

Điển Hay Tích Lạ

Ngọc tỉnh liên phú

"Ngọc tỉnh liên" là "Hoa sen trong giếng ngọc". Đây là bài phú của Mạc Đĩnh Chi.

Ông đỗ Trạng nguyên, khi vào bái yết nhà vua, Trần Anh Tông thấy hình dung ông xấu xí quá, không muốn cho đỗ. Ông liền làm bài phú "Ngọc tỉnh liên" để tự ví mình. Vì hoa sen vốn có tiết tháo thanh cao, không hoa nào sánh được, tuy gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn; vả lại sen này lại trồng trong giếng ngọc nữa thì sen càng cao quý biết bao. Ông như sen, dù có phải ở vào hoàn cảnh ô trọc thế nào thì cũng vẫn giữ khí tiết thanh cao, huống chi ở vào một thời tốt đẹp, vua minh chánh thì người ông càng cao quý biết mấy. Sen quý nhưng phải có người sành mới biết thưởng thức.

Vua đọc bài phú của ông cho là kiệt tác nên mới yêu dùng.
Dưới đây là bài phú "Ngọc tỉnh liên" dịch ra văn nôm:
"Đương khi lửa hạ, khách cao trai thư thả, lời dòng nước biếc, vịnh khúc phù dung; đến bến ao trong, ngâm câu nhạc phủ. Bỗng bóng ai, áo trắng mũ vàng, phất phơ điệu cốt xương tiên, hớn hở tinh thần khác tục. Khách hỏi: từ đâu mà lại? Thưa rằng: từ núi Hoa san. Khách kéo ghế mời ngồi vồn vã, này dưa ngon quả quý bày ra. Chuyện gần thôi lại chuyện xa, nói cười lơi lả, tiệc hoa tơi bời. Chuyện xong, mới hỏi khách rằng: khách đây quân tử ái liên chăng là? Tiện đây sẵn có giống nhà, vẫn từng gìn giữ nâng niu hoa vàng. Nọ đào lý bỉ thô còn kém, kể trúc mai đơn lạnh còn xa; nào phải giống tăng phòng câu kỷ, nào phải phường lạc thổ mẫu đơn, cũng chẳng phải đông ly đào cúc, mà cũng không cửu uyển linh lan; chính là một giống sen thần, đầu non núi Họa giếng vàng sinh ra. Khách nghe nói: khen thay quý lạ! Phải chăng giống hoa cao mười trượng, ngó cong như thuyền, lạnh giá như băng, ngọt ngon tựa mật, xưa từng nghe tiếng, nay được thực trông. Nghe qua đạo sĩ vui lòng, hoa trong tay áo giữ liền tặng đưa. Khách trông thấy trong lòng hồi hộp, bút ngũ lăng tay thảo nên ca. 

Ca rằng:

Thủy tinh làm mái cung đình
Lưu ly lạc để nên hình cung môn,
Pha lê nát nhỏ làm bùn,
Minh châu làm nóc trên cành tưới cây.
Hương thơm bay thấu từng mây,
Bích thiên âu cũng mê say tấc lòng.
Quế xanh khóc vụng tủi thầm,
Tố Nga luống những mười phần giận thân.
Cỏ dao hái chốn Phương tân,
Sông Tương trông ngóng mỹ nhân dãi dầu.
Giữa dòng lơ lửng vì đâu?
Non sông đất cũ cớ sao chẳng về?
Đành nơi lưu lạc quản gì,
Thuyền quyên lỡ bước lắm bề gian truân.
Một lòng trung chính nghĩa nhân.
Lo chi mưa gió, phong trần, tuyết sương!
Chỉn e lạt phấn phai hương,
Tháng ngày thắm thoát, mỹ nhân ai hoài.

Nghe xong, đạo sĩ than rằng: Nói chi ai oán thiết tha! Kìa chẳng xem đóa tử vi nở trên ao phượng, hoa thược dược mọc trước bệ vàng, cũng là địa vị thanh cao, thanh danh hiển hách, ơn trên thánh chúa, mưa móc dồi dào. Vội chi tủi phận hờn duyên, nước non lẩn thẩn toan bề đi đâu? Khách nghe nói như tình, như cảm, đem lòng kính mộ xiết bao. Khúc trai đình tay tiên đề vịnh, thơ phong đầu giọng ngọc ngâm nga. Nỗi lòng xin giải gần xa, kính dâng một phú hải hà xét xoi. (Bản dịch của C... Đ...)

Mạc Đĩnh Chi người làng Lũng Động, huyện Chí Linh (nay thuộc phủ Nam Sách, tỉnh Hải Dương), thông minh tuyệt vời, diện mạo rất xấu xí. Vì cái xấu xí đó mà suýt chút con đường hoạn lộ của ông bị bế tắc; tuy vậy mà cũng nhờ đó, ông để lại cho đời một bài phú "Ngọc tỉnh liên" có giá trị.

Ông tài giỏi quá nên đời ông có nhiều giai thoại ngộ nghĩnh nửa thực nửa hư. Ông được người tôn sùng là "Lưỡng quốc Trạng nguyên". Vì ông đỗ Trạng nguyên ở nước nhà, rồi đi sứ sang Tàu, ông lại được vua Tàu sau khi xem văn ông lại cầm viết phê là Trạng nguyên nữa. Thật là chuyện nửa tin nửa ngờ.

Nguyên ông đi sứ sang Tàu đời nhà Nguyên. Khi vào triều, vừa gặp người ngoại quốc dâng nhà vua một cây quạt. Vua bảo ông làm một bài minh (một thể văn ngày xưa) để đề vào quạt. Ông cầm bút viết ngay:

Lưu kim thước thạch, thiên địa vi lô
Nhĩ ư tư thời hề, Y, Chu cự nho.
Bắc phong kỳ lương, vũ tuyết tái đồ,
Nhĩ ư tư thời hề, Di, Tề ngã phu,
Y! Dụng chi tắc hành, xã chi tắc tàng
Duy ngã dữ nhĩ hữu thị phù!
Nghĩa là:

"Vàng chảy đá tan, trời đất như lò lửa, lúc ấy ngươi được như Y Doãn, Chu công là bực cự nho.
Gió bấc lạnh lùng mưa tuyết đầy đường, lúc ấy ngươi phải như Bá Di, Thúc Tề là kẻ bị đói.
Ôi! Dùng thì làm, bỏ thì cất,
Ta cùng ngươi cũng giống nhau chăng?"

Quần thần nhà Nguyên thấy bài minh cho là hay, cực kỳ khen ngợi. Có truyện chép: từ chữ "Y" trở xuống, vua Nguyên phê 4 chữ "Lưỡng quốc Trạng nguyên". Ông đi sứ tàu, vì trời mưa gió nên đến cửa ải trễ. Lính đã đóng cửa. Nhưng muốn thử tài sứ Việt, quan Tàu đưa một vế câu đối xuống để ông đối. Vế rằng:

"Quá quan trì, quan quan bế, nguyện quá khách quá quan"

Nghĩa: "Qua ải chậm, cửa ải đóng, xin khách qua qua ải".

Ông liền đối:

"Xuất đối dị, đối đối nan, thỉnh tiên sinh trên đối"

Nghĩa: "Ra đối dễ, đối lại khó, xin mời tiên sinh đối trước".

Người Tàu phục tài mở cửa quan cho qua.

Một quan Tể tướng nhà Nguyên mời ông vào phủ, cùng ngồi đàm luận. Trong phủ có treo một bức trướng thêu con chim sẻ vàng (hoàng tước) đậu trên cành trúc. Thêu khéo đẹp quá, ông tưởng là chim thật, bước đến đưa tay bắt. Người Nguyên cười ầm lên. Ông liền kéo ngay bức trướng xé toang ra. Chúng lấy làm lạ hỏi. Ông nói:

- Tôi nghe người ta họa bức mai tước (cây mai và chim sẻ) thì có, chớ chưa thấy họa bức trúc tước (cây trúc và chim sẻ) bao giờ. Vả chăng trúc là quân tử, tước là tiểu nhân, nay bức trướng thêu trúc tước, ấy là cho tiểu nhân đứng trên quân tử. Tôi sợ e quân tử đạo tiêu, tiểu nhân đạo trưởng, nghĩa là quân tử suy mà tiểu nhân thịnh, cho nên tôi vì Thánh triều mà trừ đi đó. Chúng nghe rất lấy làm phục.

Chuyện cười trong ngày

Ra là thế.


Ông Martin trở về nhà, khuôn mặt đầy lo lắng. Bà vợ vội hỏi:

- Anh sao vậy? Có chuyện gì không ổn ở cơ quan phải không?

- Hôm nay có cuộc họp với giám đốc của anh… Ông ta rất quan tâm đến bản báo cáo và các kế hoạch đề xuất của anh…

- Thế thì sao anh lại lo lắng?

- Tự nhiên anh thấy sa sầm mặt mũi. Dường như anh bị mất thị giác, anh không còn nhìn thấy rõ ràng nữa. Thật là khủng khiếp.

Đột nhiên có tiếng chuông điện thoại reo. Vợ của Martin chạy ra nhấc máy: “Dạ, xin chào ông giám đốc… Dạ, vâng… vâng…”. Rồi chị quay sang chồng, gọi:

- Anh ơi, ông giám đốc gọi nè. Ổng hỏi anh lúc hết cuộc họp có lấy lộn cặp kính của ổng không?